Otomobil devleri AB’nin ”Made in EU” planını imzalamadı
Avrupa Birliği’nin (AB), kamu desteklerini sadece "Avrupa menşeli" ürünlere verme planı otomotiv sektöründe dirençle karşılaştı. 1000'den fazla şirket plana imza atarken, BMW, Renault ve Volkswagen gibi devlerin imza atmaması "yerli içerik" kavgasına işaret ediyor.
AB Sanayi Komiseri Stéphane Séjourné’nin “Made in Europe” (Avrupa’da üretilmiştir) hamlesi, Avrupa otomotiv dünyasında ve Türkiye sanayisinde soğuk duş etkisi yarattı. Özellikle Türkiye otomotiv sektörü için Gümrük Birliği avantajını fiilen ortadan kaldırabilecek bu düzenleme, 2026 yılına damga vuracak en büyük risklerden biri olarak görülüyor.
Avrupa, Çinli elektrikli araçların (EV) piyasayı domine etmesini engellemek için korumacı bir “ekonomik kale” kurmaya çalışıyor. Ancak bu kalenin duvarları, Avrupalı üreticilerin kendi küresel tedarik zincirlerine çarpıyor.
Made in EU nedir? Türkiye için neden riskli?
Séjourné’nin önerisi, AB kamu parasıyla desteklenen teşviklerin, üretim süreçlerinde yüksek oranda Avrupa menşeli parça kullanan şirketlere verilmesini öngörüyor. Özellikle piller ve otomobiller için yüzde 70 yerli içerik şartı tartışılıyor.
Türkiye sanayisi için “Gümrük Birliği” tehlikesi
Bu plan, Türkiye için sadece bir ticaret kuralı değil, bir varoluş mücadelesi anlamına geliyor:
Gümrük Birliği Devre Dışı Kalabilir: Türkiye, AB ile Gümrük Birliği içinde olmasına rağmen, eğer “Made in EU” tanımı sadece AB üye ülkelerini kapsayacak şekilde dar tutulursa, Türkiye’de üretilen parçalar “yabancı” statüsüne düşecek.
İhracatın %60’ı Risk Altında: Türkiye otomotiv sanayisi, üretiminin %60’ından fazlasını AB’ye ihraç ediyor. OSD Başkanı Cengiz Eroldu’nun uyardığı gibi; bu tanımın dışında kalmak, Türkiye’yi yatırım ortamı açısından dezavantajlı duruma düşürebilir.
Tedarik Zinciri Kırılması: Türkiye’de fabrikası olan Renault, Hyundai, Fiat (Stellantis) ve Ford gibi markalar, buradaki üretimlerini Avrupa pazarına “yerli” olarak sokamazlarsa, yatırımlarını AB içine kaydırmak zorunda kalabilirler.
Otomobil üreticileri neden imzalamıyor?
Otomotiv devleri, prensipte yerel üretimi desteklese de Séjourné’nin teklifini “ucu açık bir çek” olarak görüyor:
Küresel Tedarik Zinciri: BMW CEO’su Oliver Zipse, katı yerli içerik kurallarının inovasyonu öldüreceğini savunuyor.
Tanım Belirsizliği: “Avrupa” tanımı içine İngiltere, Türkiye ve Japonya gibi stratejik ortakların dahil edilip edilmeyeceği henüz net değil.
Maliyet Baskısı: Enerji ve işçilik maliyetlerinin zirve yaptığı Avrupa’da, üreticiler Çin ile rekabet etmek için dışarıdan gelen ucuz parçalara hala muhtaç.
Takvim ertelendi: Karar günü 25 Şubat
Normal şartlarda Aralık 2025’te açıklanması beklenen Sanayi Hızlandırıcı Yasası (Industrial Accelerator Act), iç tartışmalar ve üreticilerin tepkisi nedeniyle önce 29 Ocak’a, şimdi ise 25 Şubat 2026 tarihine ertelendi. Bu tarih, Türk otomotiv sektörü için de bir kader günü olacak.
Türkiye’nin “Made in Europe” stratejisi ne olmalı?
Haber merkezimize ulaşan bilgilere göre, Türkiye’nin bu süreçte “Avrupa Bölgesi” (Greater Europe) tanımına dahil edilmesi için diplomatik temaslar hızlanmış durumda. Eğer Türkiye bu tanıma dahil edilmezse, 30 yıllık Gümrük Birliği entegrasyonu teknik olarak devam etse de fiilen işlevsiz hale gelebilir.
OSD’nin sert çıkışı: OSD Başkanı Cengiz Eroldu‘dan, “Türkiye otomotiv ihracatının %70’ini AB’ye yapıyor; bizi dışlayan bir yapı Gümrük Birliği’ni işlevsiz kılar” uyarısı.
Diplomatik baskılar: DEİK ve Ticaret Bakanlığı’nın 2026 yılını “AB Yılı” ilan ederek Brüksel’de “Türkiye bu tanımın içinde olmalı” kulisi yapıyor.
